–89- قسمت 2

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

_Toc421433357 h 62-3-شعر PAGEREF _Toc421433358 h 72-4-شعر کودک: PAGEREF _Toc421433359 h 82-5-مفاهیم مذهبی و انتزاعی در کودکان : PAGEREF _Toc421433360 h 92-6-مفاهیم مذهبی در ادبیات کودک : PAGEREF _Toc421433361 h 122-7-شعر مذهبی کودک: PAGEREF _Toc421433362 h 122-8-کودکان گروه سنی الف و ب : PAGEREF _Toc421433363 h 142-8-1-گروه سنی الف (3 تا 6 سالگی ) : PAGEREF _Toc421433364 h 152-8-2-گروه سنی ب(6تا 9 سالگی) : PAGEREF _Toc421433365 h 152-9- نظریه روان شناسان کودک: PAGEREF _Toc421433366 h 162-9-1-نظریه ژان پیاژه: PAGEREF _Toc421433367 h 162-9-2-نظریه رونالدگلدمن : PAGEREF _Toc421433368 h 182-10-آموزش مفاهیم مذهبی: PAGEREF _Toc421433369 h 19فصل سوم PAGEREF _Toc421433370 h 21مفاهیم مذهبی وبررسی آن ها در اشعار PAGEREF _Toc421433371 h 21عنوان صفحه
بخش اول : بعد اعتقادی PAGEREF _Toc421433372 h 213-1-1- خداشناسی PAGEREF _Toc421433373 h 213-1-1-1-بررسی خداشناسی در اشعار PAGEREF _Toc421433374 h 243-1-2-نبوت: PAGEREF _Toc421433375 h 353-1-2-1- بررسی نبوت در اشعار PAGEREF _Toc421433376 h 383-1-3-امامت PAGEREF _Toc421433377 h 493-1-3-1-بررسی اشعار آموزش امامت PAGEREF _Toc421433378 h 503-1-4-آموزش معاد PAGEREF _Toc421433379 h 633-1-4-1-بررسی معاد در اشعار PAGEREF _Toc421433380 h 663-1-5- عدل الهی PAGEREF _Toc421433381 h 68بخش دوم PAGEREF _Toc421433382 h 70بعد عبادی PAGEREF _Toc421433383 h 703-2-1- نماز و دعا: PAGEREF _Toc421433384 h 703-2-1-1-بررسی نماز و دعا در اشعار PAGEREF _Toc421433385 h 713-2-2- روزه: PAGEREF _Toc421433385 h 713-2-2-1-بررسی روزه در اشعار PAGEREF _Toc421433387 h 763-2-3-1-بررسی اشعار حج وزیارت PAGEREF _Toc421433388 h 783-2-4- محرم و نامحرم و حجاب PAGEREF _Toc421433389 h 823-2-4-1- بررسی محرم و نامحرم و حجاب در اشعار PAGEREF _Toc421433390 h 823-2-5- قرآن PAGEREF _Toc421433391 h 873-2-5-1- بررسی قران در اشعار PAGEREF _Toc421433392 h 87بخش سوم PAGEREF _Toc421433393 h 91بعد اخلاقی PAGEREF _Toc421433394 h 913-3-1- بررسی بعد اخلاقی در اشعار PAGEREF _Toc421433395 h 92فصل چهارم PAGEREF _Toc421433396 h 97آمار یافته‌های پژوهش PAGEREF _Toc421433397 h 97عنوان صفحه
فصل پنجم PAGEREF _Toc421433398 h 103نتیجه‌گیری PAGEREF _Toc421433399 h 103فهرست منابع PAGEREF _Toc421433400 h 123
فصل اولکلیات پژوهش1-1-تعریف مسئله و اهمیت پژوهشی آن:ادبیات کودک و نوجوان در حوزه‌ی فرهنگ و ادب فارسی به‌عنوان یک‌گونه مستقل شناخته‌شده است و شعر کودک یکی از شاخه‌های مهم آن است. شعری که در کشور ما ایران برگرفته از شعر نو است و هنوزسال‌های زیادی از عمرش نمی‌گذردو درهمه‌ی زمینه‌هاو موضوعات برای کودکان از شیرخوارگی تا جوانی گسترده و متنوع است . کودکان به گروه‌های سنی مختلفی تقسیم شده‌اند که گروه سنی الف و ب جزء اولین و حساس‌ترین گروه‌ها هستند. از 3 سالگی تا 6 سالگی را گروه سنی «الف » و از 6 تا 9 سالگی را گروه سنی « ب » تشکیل می‌دهد. یکی از مباحث مطرح‌شده در شعر کودک که از اهمیت بالایی برخوردار است، تفکر مذهبی و مفاهیم دینی است و چگونگی طرح و بیان این مفاهیم قابل‌توجه شاعران کودک است که لازم است آن‌ها را طوری توصیف و معرفی کنند که هم برای کودک قابل‌درک باشند و هم مفاهیمی که انتزاعی هستند لطمه نبینند و تحریف نشوند. مفاهیم مذهبی که کودکان هنوز درک درستی از آن‌ها ندارند.
لازم است شاعران با یک دیدگاه شناخت گرا با نحوه‌ی استنباط کودکان و نوجوانان در سنین مختلف از این موضوعات آشنا باشند تا بتوانند به نحوه درستی این مفاهیم را در شعر بگنجانند. نظریه‌پردازانی در این زمینه ، تحقیق و پژوهش‌های زیادی انجام داده‌اند و مراحل رشد درک دینی کودکان را بررسی کرده‌اند مانند ژان پیاژه و رونالد گلدمن. به‌طور مثال در تقسیم‌بندی پیاژه از این مراحل گروه سنی الف و ب در مرحله تفکر شهودی قرار می‌گیرد که کودک هر چیز را به‌طور ملموس درک می‌کند و در تقسیم‌بندی رونالد گلدمن این گروه‌های سنی به دوره‌ی تفکر پیش
مذهبی و تفکر مذهبی ناقص اول دسته‌بندی می‌شود که کودک کم‌کم از محدودیت‌های تفکر شهودی رهایی می‌یابد تا به مراتبی از تفکر عملیات عینی برسد. برای نمونه یکی از نشانه‌های تفکر کودک در این دوره معنا کردن مفاهیم انتزاعی به همان معنای تحت‌اللفظی آن است.
بنابراین لازم دیده شد در ابتدا مجموعه کامل کتاب‌های شعر چاپ‌شده برای کودکان گروه سنی الف و ب که دردهه‌ی هشتاد در شورای کتاب کودک بررسی‌شده بود ، جمع‌آوری شود و پس از استخراج مفاهیم مذهبی مطرح‌شده ، ویژگی‌ها و نحوه‌ی بیان این‌گونه مفاهیم در این اشعار بررسی شود و بعد از شناخت اصول درست بیان این مسائل بر اساس نظرات محققین مشخص شود که اشعار موجود تا چه حد با این اصول منطبق هستند.
امروزه بااینکه شعر کودک مبانی نظری و عملی خود را یافته است ، اما هنوز نوپاست و تحقیقات نقادانه و مؤثری در این زمینه انجام‌نشده است. بنابراین در این بررسی سعی بر این است که با در نظر گرفتن گروه سنی ، اشعار سروده شده در حوزه‌ی مذهب و مفاهیم دینی بادید اصولی و انتقادی نگریسته شود.
1-2– اهداف پژوهش1–منبع شناسی و گردآوری کتاب‌های شعر چاپ‌شده برای کودکان گروه‌های سنی « الف و ب » در دهه‌ی هشتاد با توجه به فهرست‌های منتشرشده از سوی مجله‌ی کتاب ماه کودک و نوجوان و کتاب‌شناسی‌های توصیفی – تحلیلی شورای کتاب کودک .
2–استخراج مفاهیم مذهبی مطرح‌شده از میان اشعار و بیان ویژگی‌ها و نحوه‌ی بیان آن‌ها.
3-شناخت اصولی و درست بیان معارف دینی بر اساس نظریه‌هایمطرح‌شده و تطبیق اشعار شاعران با این اصول.
1-3- پرسش‌های پژوهش1-ویژگی‌های تفکر مذهبی در شعر کودکان گروه‌های سنی الف و ب بر مبنای نظر ژان پیاژه و رونالد گلدمن چگونه است ؟
2-اشعار شاعران کودک در ایران تا چه حد با شیوه‌ی درست بیان آن‌ها با توجه به نظر پیاژه و گلدمن منطبق است ؟
3- آیا با این رویکرد انتقادی در مورد نحوه ی بیان مفاهیم مذهبی ، می‌توان تحولی در شیوه‌ی بیان آن ها در شعر کودک ایجاد کرد ؟
1-4- فرضیه‌های پژوهش-به نظر می‌رسد اشعار مذهبی زیادی که برای گروه‌های سنی الف وب سروده شده اند با اصول درست بیان آن از نظر پیاژه و گلدمن مغایر است.
-کودکان گروه‌های سنی الف و ب از طریق مصادیق ملموس و عینی با مفاهیم انتزاعی آشنا می‌شوند.
-به نظر می‌رسد با این توجه به این رویکرد انتقادی بتوان اشعار جذاب تری را برای کودکان این گروه های سنی سرود.
1-5–مروری بر پژوهش‌های انجام‌شدهپایان‌نامه‌ای با عنوان بررسی تحولات شعر کودک پس از انقلاب اسلامی توسط نسیم طاهری اسدی به راهنمایی دکتر محمدرضاحاجی‌آقا بابایی و مشاوره استاد حوریه شیخ مونسی در سال 1389 دفاع شده است که در این پایان‌نامه بسامد مضامین شعری همچون خدا، در زمان پس از انقلاب با پیش از آن مقایسه شده است.
پایان‌نامه‌ای با عنوان روان‌شناسی در شعر کودک توسط علی کاظمی در سال 1389 به راهنمایی دکتر ابراهیم استاجی و مشاوره دکتر سید حسین اشراقی در پژوهشکده ادبیات و علوم انسانی سبزوار دفاع شده است که در این پایان‌نامه به بررسی و بیان تأثیرگذاری شعر بر ابعاد گوناگون روحی-روانی شخصیت کودک پرداخته است.
مقاله‌ای تحت عنوان تعلیم و تربیت و دنیای ناشناخته دینی کودکان توسط ناصر باهنر در مجله اسلام و پژوهش‌های تربیتی (2) پاییز و زمستان 1388 چاپ‌شده است که نویسنده درک کودکان را از مفاهیم دینی بررسی کرده است.
مقاله‌ای نیز تحت عنوان ، بررسی انتقادی اشعار دینی کودک در دهه هفتاد ، توسط محبوبه عباسپور نوغانی در مجله‌ی کتاب ماه کودک و نوجوان، بهمن و اسفند 1385 و فروردین 1386 چاپ‌شده است که در این مقاله از به کار بردن برخی از آیات در شعر کودک انتقاد شده است و ذکرشده است که شاعران می‌توانند آیات قران و داستان‌های مذهبی را به‌صورت شعر دربیاورند ولی این کار را نکرده‌اند.
مقاله دیگری نیز تحت عنوان ، تجلی خدا در شعر کودک ، توسط طاهره حسنی ، در مجله‌ی کتاب ماه کودک و نوجوان در دی‌ماه 1390 چاپ‌شده است که در این مقاله به بررسی مفهوم خداشناسی در اشعار منتخبی که برای کودکان سروده شده ، پرداخته است .
با توجه به اینکه سن ، عامل بسیار مهمی در درک مفهوم در کودکان است ، اما در هیچ‌یک از پژوهش‌هاییادشده، نحوه‌ی بیان مفاهیم مذهبی با توجه به گروههای سنی ، بررسی نشده است . که در این مجال به آن پرداخته می‌شود.
1-6- روش انجام پژوهشاین پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی ، مبتنی بر ابزار کتاب‌خانه‌ایمی‌باشد. کار با جمع‌آوری اشعار مذهبی از بین کتاب‌های شعر کودک که در دهه‌ی هشتاد در کتاب‌شناسی‌های توصیفی – تحلیلی شورای کتاب کودک آمده بود شروع شد و سپس بابررسی آن‌ها و همچنین مطابقت دادن با نظر روانشناسان و با یادداشت‌برداری مطالب موردنیاز و تنظیم اطلاعات سامان پذیرفت .
فصل دوممبانی پژوهشدرآمد
ازآنجاکه در دوره‌ی معاصر رسانه‌هاو تبلیغات اسلامی در کشور اسلامی ما رواج یافته است ، مفاهیم مذهبی و دینی در رسانه‌هاو آثار ادبی ما نیز توجه بیشتری را می‌طلبد .
شعر کودک و نوجوان یکی از جنبه‌هایی است که می‌توان مفاهیم مذهبی را از آن طریق به کودکان آموزش داد . برای تأثیرات و آموزش بیشتر این مفاهیم که بیشتر آن‌ها انتزاعی هستند لازم است که شاعران کودکانه نویس ما با مراحل درک دینی و ذهنی کودکان آشنایی لازم را داشته باشند تا تعلیمات مذهبی را در سطح درک کودکان همراه با عواملی که می‌تواند به جذابیت شعر بیفزاید به کودکان عرضه کنند تا این نوع ادبی بتواند تأثیر تعلیمی لازم را بر روی کودکان حساس گروه‌های سنی الف وب داشته باشد .
برای آشنایی بیشتر با تفکر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *