2-7-3-3- روش برنامهریزی آرمانی فازی33
2-7-3-4- روش اپسیلون- محدودیت35
2-8- الگوریتم ژنتیک GA35
2-8-1- اجزای الگوریتم ژنتیک36
2-8-2- عملگرهای الگوریتم ژنتیک37
2-8-2-1- عملگر انتخاب37
2-8-2-2- عملگر تقاطع39
2-8-2-3- عملگر جهش41
فصل سوم: ارائه مدل و روش تحقیق42
3-1- مقدمه43
3-2- تعریف مسأله43
3-3- ارائه مدل ریاضی پیشنهادی44
3-3-1- اندیسها44
3-3-2- پارامترهای ورودی44
3-3-3- متغیرهای تصمیمگیری44
3-3-4- مدل ریاضی45
3-3-5- تحلیل مدل46
3-4- روش حل46
3-4-1- روش AHP فازی براساس روابط ارجحیت زبانی فازی LinPreRa47
3-4-2- ارزیابی روابط بینفردی براساس آزمون MBTI49
3-4-3- روش برنامهریزی آرمانی فازی51
3-4-3- ساختار کلی الگوریتم‏های ژنتیکی51
3-4-3-1- مراحل حل مسائل در الگوریتم ژنتیک52
فصل چهارم: محاسبات و یافتههای تحقیق55
4-1- مقدمه56
4-2- حل یک مسأله بهوسیله لینگو56
4-3- نحوه نمایش جواب59
4-4- ارزیابی نتایج بهدستآمده از لینگو و متلب62
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات63
5-1- نتیجهگیری64
5-2- پیشنهادات آتی65
منابع و مآخذ66

فهرست جدولها
جدول ( 2-1 ). متغیرهای زبانی17
جدول ( 2-2 ). مقایسه دو بعد برونگرا و درونگرا18
جدول ( 2-3 ). مقایسه دو بعد شمی و حسی18
جدول ( 2-4 ). مقایسه دو بعد احساسی و فکری18
جدول ( 2-5 ). مقایسه دو بعد ملاحظهکننده و داوریکننده19
جدول ( 2-6 ). مقایسه تیم و گروه25
جدول ( 3-1 ). روابط میان انواع بعدهای شخصیتی50
جدول ( 3-2 ). ماتریس مقیاس روابط بینفردی نرمالسازیشده50
جدول ( 4-1 ). روابط میانفردی نرمالسازیشده 5 نفر نیروی انسانی56
جدول ( 4-2 ). وزن نهایی هر فرد56
جدول ( 4-3 ). زمان مورد نیاز هر پروژه برای هر مهارت56
جدول ( 4-4 ). زمان آزاد هر فرد برای هر مهارت57
جدول ( 4-5 ). ماتریس توانایی هر فرد برای انجام هر مهارت در هر پروژه57
جدول ( 4-6 ). مقایسه نتایج بهدستآمده از لینگو و متلب62

فهرست شکلها
شکل (2-1). مراحل اصلی فرآیند توسعه محصول جدید11
شکل (2-2). نمودار منحنیهای عمر محصولات مختلف14
شکل (2-3 ). تابع عضویت مثلثی16
شکل ( 2-4 ) نمونهای از توابع عضویت فازی16
شکل ( 2-5 ). مقایسه تیم و گروه25
شکل ( 2-6 ). انواع تیم ( از چپ به راست ): تیم حلکننده مسأله، تیم خودگردان و تیم متخصص27
شکل ( 2-7 ). مثالی از نگاشت بین فضای جواب وفضای توابع هدف30
شکل( 2-8 ).الف-بیان تصویری بهینگی پارتو درفضای هدف.ب-روابط بین جوابها درفضای هدف31
شکل ( 2-9 ). تقسیمبندی استراتژیهای جستجو36
شکل ( 2-10 ). نحوه ارزیابی شایستگی در چرخ رولت39
شکل ( 2-11 ). یک نمونه تقاطع40
شکل ( 2-12 ). نمونهای از تقاطع دونقطهای40
شکل ( 2-13 ). نمونهای از تقاطع یکنواخت41
شکل ( 2-14 ) یک کروموزوم قبل و بعد از اعمال عملگر جهش41
شکل ( 3-1 ). شبهکد یک الگوریتم ساده ژنتیک53
شکل ( 3-2 ). فلوچارت الگوریتم ژنتیک54
شکل ( 4-1 ). تخصیص 5 کارمند به 2 پروژه و 2 مهارت59
شکل ( 4-2 ). یک کروموزوم تصادفی برای مثال60
شکل ( 4-3 ). نحوه عملکرد عملگر تقاطع61

فصل اول
مقدمه و کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
سازمانهای امروزی در بازار جهانی، با سطح بالایی از رقابت مواجهند. توسعهی محصول جدید فرایندی است که در آن محصول یا خدمتی جدید به بازار عرضه میشود. امروزه عمر بازار محصولات در حال کاهش است؛ در نتیجه محصولات جدیدی که نیازها و خواستههای مشتریان را برآورده سازند و از آن فراتر روند، عاملی کلیدی در حفظ و بهبود مزیت رقابتی به شمار میرود.
هدف از NPD 1جمعآوری دانش و توانایی موردنیاز برای تعیین محصول جدید مناسب است. چالش اصلی توسعهی محصول جدید پیشبینی مسائلی است که هنوز اتفاق نیفتادهاند و این پیشبینی میبایست در یک بازار پویا با متغیرهای بسیار زیادی که تحت کنترل ما نیستند صورت گیرد.
دیدگاههای مبتنی بر درک و حس افراد، دانشی را تولید میکند که نمیتواند منحصراً از تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود بهدستآید. اینجاست که اهمیت تیم توسعه در موفقیت توسعه محصول جدید پدیدار میشود؛ اعضای تیم اهداف پروژه را به اشتراک گذاشته، پیچیدگی فنی را کنترل و با استفاده از دانش میانکارکردی جمعآوریشده، تغییرات را اعمال میکنند.
با این وجود هنوز یک چالش قابلتوجه برای مدیران پروژه و سایر تصمیمگیرندگان وجود دارد و آن گردآوری اعضای گروه است به طوری که بتوانند به صورت موثر برنامهها را اجرا و پروژههای NPD موفق را تولید کنند.
1-2- ضرورت و اهداف تحقیق
سازمانها از جنبههای مختلفی باهم در رقابت هستند که یکی از مهمترین آنها بعد اقتصادی است؛ شرکت یا سازمانی که دارای اقتصاد قوی، سالم و پویا باشد توانایی ماندن در بازار جهانی را خواهد داشت. تحقق این امر مستلزم تغییر و نوآوری مستمر با هدف اثبات مشتریان قدیم و جذب مشتریان جدید میباشد.
توسعه محصول جدید راه حلی روشن و تضمینشده برای ایجاد نوآوری است. اما در قدم اول نیاز به یک تیم توسعه قوی و کارآمد داریم زیرا نیروی انسانی همواره عامل اصلی تغییر در امکانات و شرایط مطالعات فنی بوده است، پس برای هموارکردن فرایند تغییر و توسعه، ناگزیر به کنترل نیروی انسانی و شرایط کاری آنها هستیم. در نتیجه با داشتن یک تیم کارا و همدل، بهرهوری سازمانها افزایش یافته و در فضای متلاطم رقابت پیروز میشوند.
ما نیز در این پژوهش سازماندهی افراد در تیم توسعه را هدف قرار دادهایم که در واقع پایه و اساس تشکیلدهنده هر سازمان هستند.
1-3- بیان مسأله
به طور کلی در این پژوهش سعی در ایجاد یک تیم موفق NPD با کارکرد موثرداریم که در آن موارد زیر را درنظرمیگیریم:
1) تشکیل گروهی که توانایی اعضای آن قادر باشد اهداف پروژه را برآورده کند که از طریق روش AHP فازی2 بر مبنای روابط ارجحیت زبانی فازی ( LinPreRa ) 3 اجرا میشود.
2) انتخاب افرادی که بتوانند با همکاری یکدیگر به خوبی کار کنند. برای بررسی و مدلسازی شخصیت اعضای گروه از آزمون شخصیتی MBTI4 استفاده میکنیم.
3) تخصیص ساعت کاری به افراد با توجه به دردسترسبودن آنها، که با توجه به میزان زمان آزاد هرفرد و میزان زمان موردنیاز هر پروژه مشخص میشود.
اهمیت مسأله موردبررسی در درنظرگرفتن تمامی موارد یادشده بهطور همزمان و ارائه تیمهایی است که بالاترین کارایی را داشته باشند. همچنین این مسأله موضوعی است که در هر نوع سازمان با هر اندازهای و هر نوع محصول یا خدمتی که ارائه میکند، کاربرد دارد. در نتیجه با بهکارگیری و حل این مدل، میتوان بهترین حالت برای گروهبندی نیروی انسانی را به دست آورد که منجر به بهرهوری بالاتر سازمان میشود.
1-4- فرضهای مسأله
– تعداد تیمهای موردنیاز مشخص است.
– تعداد افراد مشخص است.
– تعداد مهارتهای موردنیاز مشخص است.
– پارامترها به صورت قطعی درنظر گرفته شدهاند.
– میزان زمان موردنیاز هر پروژه قطعی و مشخص است.
– میزان زمان دردسترس هر فرد قطعی و مشخص است.
1-5- ساختار تحقیق
به منظور تحققیافتن اهداف تحقیق، این پایاننامه در 5 فصل تدوین شده است. این 5 فصل عبارتند از:
در فصل اول شرح مختصری از ضرورتها و اهداف انجام تحقیق، تعریف مسأله و روند انجام پژوهش بیان شد.
در فصل دوم به تفصیل درباره مفاهیم بنیادین توسعه محصول جدید و مبانی رفتار فرد، گروه و تیم کاری پرداخته خواهد شد. همچنین مطالعات پیشین در زمینههای مختلف مرتبط با تحقیق نیز موردبررسی قرار میگیرد. در پایان نیز مفاهیم اصلی روش حل مسأله را شرح میدهیم.
در فصل سوم ابتدا به شرح کامل مسأله پرداخته و مدلی ریاضی برای مسأله ارائه میکنیم، سپس روند حل مسأله را بیان میکنیم.
در فصل چهارم به حل مثال عددی در نرمافزار لینگو و همچنین با الگوریتم ژنتیک در نرمافزار متلب پرداخته و نتایج حاصل را ارائه میدهیم.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در فصل پنجم نتیجهگیری و پیشنهاد برای تحقیقهای پیشرو بیان میشود و در پایان نیز منابع و مآخذ گنجانده شده است.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه
در دنیای رقابتی کسب و کار امروز، فرایندهای توسعه محصول سرعت یافته‌ و ارائه سریع‌تر محصولات به بازار یکی از معیارهای‌های موفقیت در کسبوکار است. توسعه محصول جدید، اجرای یکی از استراتژی‌هایی است که از طریق آن یک شرکت تلاش می‌کند میزان فروش و سهم بازار خود را افزایش دهد. این کار از طریق بهبودبخشیدن یا اصلاح محصولات و خدمات کنونی یا ارائه محصولات جدید انجام می‌شود.
اولین گام در نوآوری محصول، تشکیل تیمی برای نوآوری محصول می باشد. تیم مذکور وظیفه توسعه و نوآوری محصول جدید را برعهده خواهد داشت. تیم تشکیل شده، باید متشکل از افرادی با وظایف، دانشها و تواناییهای متنوع باشد. بهکارگیری تیمهای چندوظیفهای مستقیماً به اثربخشی کلی نوآوری محصول کمک میکند. همچنین تیمهای منعطف با وظایف متقاطع، در توسعه فعالیتهای جدید موفقتر هستند چون دارای ترکیب دانشی جدید بوده و به سازمانها قابلیتهای جدیدی عرضه میکنند. این تیمها توانایی حل مسأله را در هنگام بروز مشکل و موانع سر راه اجرا، افزایش میدهند.
با توجه به آنچه گفته شد، افراد زیادی در سالیان مختلف به مدلسازی مسأله شکلگیری تیم پرداختهاند. در این فصل ابتدا مروری بر مطالعات انجامشده در زمینه تیمهای کاری و چگونگی تخصیص بهینه نیروی انسانی خواهیم داشت. سپس با توجه به محتوای پژوهش پیشرو به شرح مفاهیمی از جمله توسعه محصول جدید، منطق فازی، آزمون شخصیتی MBTI و مبانی رفتار گروه وتیم میچردازیم. پس از آن با توجه به مدل ریاضی مسأله، مطالبی پیرامون بهینهسازی چندهدفه ارائه خواهد شد.
2-2- پیشینه تحقیق
اَسکین و فیتزپاتریک در سال 2005، یک مدل ریاضی برای شکلگیری تیمهای انسانی اثربخش ارائه دادند. در این مدل اعضای تیم به نحوی انتخاب میشوند که مهارتهای فنی موردنیاز را پوشش دهند. علاوه بر آن برای تشکیل تیمهایی با کارایی بیشینه، از شاخص کنش( یا تمایلات طبیعی )5 کالب ( KCI )6 استفاده میکند ( شاخص کالب روشهای عملکرد غریزی انسان را اندازهگیری میکند. به گفته کالب، کنشها در فرایند یادگیری فرد نقشی اساسی دارند. ). در نهایت مدل را با روشی ابتکاری حل کردند. ]19[
محقر و مصطفوی در سال 2007، الگو و مدلی برای انتخاب نظاممند گروه ( تیم ) یک پروژه و یا مراحلی از آن ارائه کردند. این مدل براساس الگوی سازگاری فازی پایهگذاری شده است. مفهوم سازگاری فازی برای سنجش میزان تناسب بین دو مجموعه فازی استفاده میشود که در این تحقیق، تناسب بین دو مجموعه فازی مهارتهای هدف پروژه و مهارتهای گروههای بالقوه مورد نظر است. درپایان، با استفاده از روش مجموع ساده وزین (SAW )7 ، گروهها رتبهبندی شده، گروه بهینه انتخاب و به پروژه تخصیص داده میشود.] 1[
در سال 2008، مدرس و همکاران ضمن بررسی عواملی که در بستر سازمانی تیم توسعه محصول، موفقیت آن را تضمین مینمایند، با تشریح دو عامل مهم در سازماندهی تیم توسعه محصول یعنی استراتژی توسعه محصول و ویژگیهای سازمانی، مقدمات و پیشنیازهای لازم جهت سازماندهی تیم توسعه محصول را بیان کردند.]2[
مویانگ و همکاران در سال 2009، مدلی مفهومی برای انتخاب از میان کاندیداهای رهبران و اعضای تیم ارائه دادند. به این منظور، اطلاعات بهدستآمده از آن که شامل امتیاز دانشی هر فرد و امتیاز آشنایی بین افراد میباشد را وارد مدل ریاضی میکنند. در نهایت با ارائه یک الگوریتم ژنتیک و معیارهای ارتباطات اجتماعی، به انتخاب اعضای تیم و مدیر تیم میپردازد.]11[
هشام عبدالسلام در سال 2009، مدلی برای تخصیص تیمهای چندوظیفهای به سازمانهای توسعه محصول یکپارچه ( IPD )8 یا هر سازمان برمبنای پروژه دیگر ارائه داد. این مدل مواردی از قبیل محدودیت در دسترسبودن کارکنان، مهارتهای موردنیاز و همگنبودن تیم را در نظر میگیرد. همچنین با فرموله کردن و اختصاص تیم به پروژههای با بازدهی بالاتر، موجب بیشینهسازی بازدهی سازمان میشود.]8[
زولال گونگر و همکاران در سال 2009، یک سیستم انتخاب کارمند بر اساس فرایند تحلیل سلسلهمراتبی فازی (FAHP) ارائه دادند.FAHP برای تعیین کارمند با بیشترین صلاحیت بهکار میرود که با رتبهبندی معیارهای کمی و کیفی سروکار دارد. در نهایت نتایج بهدستآمده از روش FAHP را با نتایج روش اهداف وزندار یاگر9 مقایسه شد. روشهای ارائه شده در این مطالعه، یک روش حمایتی تصمیمگیری برای تهیه اطلاعات بیشتر و کمک به مدیران برای تصمیمگیری بهتر تحت رویدادهای فازی معرفی کرد.]12[
در سال 2010 ژی پینگ فَن و همکاران، روشی برای انتخاب اعضای تیمهای میانکارکردی ارائه کردند که در آن هر دو عملکرد فردی و عملکرد همکاری بین اعضا ( درون و بیرون سازمان ) در نظر گرفته شده است. برای این منظور از یک مدل برنامهریزی چندهدفه 0-1 استفاده کردند.]13[
کریستف دُرن و همکاران در سال 2011، یک مسأله توسعه یافته شکلگیری تیم را عنوان کردند که نه تنها نیازمند تعاملات مستقیم برای تعریف تیم است، بلکه علاوه بر آن به بررسی شبکههای ارتباطی پراکنده بین همکاران میپردازد. آنها از دو روش ابتکاری بر اساس الگوریتمهای ژنتیک و تبرید شبیهسازیشده استفاده کردند که در نهایت منجر به پیداکردن بهترین ترکیب از تعاملات مستقیم و ارتباطات مشتقشده از آنها میشود.]20[
در سال 2012، توانا و همکاران یک چارچوب دومرحلهای برای انتخاب بازیکنان و شکلگیری تیم در فوتبال ارائه کردند. مرحله اول بازیکنان پیشنهادی را با استفاده از یک روش رتبهبندی فازی ارزیابی کرده و بهترینها را انتخاب میکند. مرحله دوم ترکیبهای پیشنهادی بازیکنان انتخاب شده را با استفاده از یک سیستم استنتاج فازی (FIS)10 ارزیابی کرده و بهترین ترکیبها را برای تشکیل تیم انتخاب میکند.]14[
نشاطی و همکاران در سال 2013، با ارائه یک چارچوب بهینهسازی براساس تحلیل جایابی تسهیلات برای شکلگیری تیم متخصص سه حالت زیر را در نظر گرفتند. مسأله اول شامل یافتن بهترین k متخصص برای کارهای مفروض است در حالی که به مهارتهای موردنیاز بهصورت ضمنی اشاره شده، در مسأله دوم مهارتهای کارها صریحاً بیان شده ولی هر متخصص یک ظرفیت محدود برای اجرای این کارها دارد و در نهایت مسأله سوم ترکیبی از دو مسأله اول است. در نهایت روش پیشنهادی خود را با روشهای معمول و بهروز مسائل شکلگیری تیم مقایسه میکنند.]15[
لیانینگ ژانگ و ژیانگ ژانگ در سال 2013، یک مدل بهینهسازی شکلگیری تیم برای پروژههای توسعه محصول جدید (NPD ) پیشنهاد دادند که تواناییهای جامع و روابط بینفردی تمام اعضا را در نظر میگیرد. برای نشاندادن تواناییهای اعضا یک فرایند تحلیل سلسلهمراتبی فازی (FAHP) براساس روابط ارجحیت زبانی فازی (LinPreRa) بهکار گرفته شده است؛ همچنین آزمون شخصیتی مایرز- بریگز (MBTI) برای مدلسازی روابط بین فردی بهکار رفته است.]6[
در سال 2013، مهدوی و همکاران یک روش مجهز به تکنیک ابتکاری خوشهبندی ارائه کردند که کارمندان را با توجه به پارامترهای خلاقیت دستهبندی میکند. پس از بهکاربردن ماتریس خلاقیت (که یک ماتریس 3بعدی کارمند- کار- کارمند است)، خوشهبندی توسط برنامهریزی ریاضی اجرا میشود. در نهایت این مسأله در ابعاد بزرگ به وسیله الگوریتم ژنتیک ( GA )11 حل میشود.]7[
2-3- توسعه محصول جدید ( NPD )12
راجرز و شومِیکر (1972) بیان می کنند که نو بودن یک محصول یک مفهوم کاملا نسبی است و بستگی به ادراک مصرف کنندگان از محصول دارد. علاوه بر این، اکثریت فراگیر معتقدند که محصولات جدید حاصل توسعه و یا تغییر روی محصول فعلی هستند. تحقیقات در این حوزه نشان می دهد که تنها 10 درصد محصولات جدیدِ معرفی شده هم برای شرکت و هم برای بازار جدید هستند (بوز و همکاران، 1982).
امروزه سرعت فرایندهای توسعه محصول و ارائه سریع‌تر محصولات و خدمات در بازار مسأله‌ای است که شرکت‌ها و سازمان‌ها توجه خاصی به آن دارند. هر محصول یا خدمتی که در حال حاضر در بازار وجود دارد دوره و زمانی دارد و بعد از مدتی منسوخ می‌شود و محصول جدیدتر جایگزین آن می‌شود.
اگر فرآیند توسعه محصول را به مسابقهای شامل سه زمان:
1) زمان تولید : مرحله توسعه ایده اولیه برای محصول جدید تا مرحله قبل از عرضه محصول در بازار
2) زمان ورود به بازار : مرحله عرضه و ارائه محصول در بازار ( بازار سنجی محصول )
3) زمان کسب سود : مرحله گذر از نقطه سربه سر و کسب سود
در نظر بگیریم شرکت و سازمانی برنده واقعی خواهد بود که در این مسابقه برنده هر سه بخش باشد. کسب چنین موفقیتی منجر به این خواهد شد که فرآیند توسعه محصول را یک فرآیند زمان رسیدن به موفقیت بنامیم.]23[
2-3-1- اهداف فرایند توسعه محصول جدید
اهداف اصلی نوآوری محصول خلق ارزش، کسب مزیت رقابتی و موفقیت بلندمدت از طریق توسعه و تجاریسازی محصولات و خدمات جدید است. برای آنکه توسعه محصول جدید با موفقیت قرین شود، باید همزمان به سه هدف گاه متعارض دست یابد:
1) به حداکثر رساندن تناسب محصول با احتیاجات مشتری
2) به حداقل رساندن زمان سیکل توسعه
3) تحتکنترل درآوردن هزینههای توسعه
– به حداکثر رساندن تناسب محصول با احتیاجات مشتری:
برای آنکه یک محصول جدید در بازار به موفقیت دست یابد، باید ویژگیهای جالبتر ،کیفیت بالاتر یا قیمتگذاری جذابتری نسبت به محصولات رقیب ارائه دهد.
– به حداقل رساندن هزینه و زمان سیکل توسعه:
شرکتی که قادر است زودتر محصول خود را به بازار آورد، از وقت بیشتری برای توسعه ( یا ترغیب دیگران به توسعه ) کالاهای تکمیلی( که به ارزش و جذابیت محصول میافزاید ) برخوردار است. در صورتی که کلیه شرایط یکسان باشند، محصولاتی که زودتر به بازار معرفی میشوند، احتمالا از مزیت پایگاه جا افتاده و فراهمبودن کالاهای تکمیلی نسبت به رقبای بعدی برخوردار خواهند بود. دیگر نکته مهم در رابطه با زمان سیکل توسعه به هزینه توسعه و کاهش مدت چرخه عمر محصول مربوط میشود. زمان سیکل توسعه، عبارت است از فاصله زمانی میان آغاز پروژه و عرضه محصول که معمولا برحسب ماه یا سال اندازهگیری میشود. نخست بسیاری از هزینه های توسعه ارتباط مستقیمی با زمان دارند. هم مخارج پرداخت حقوق کارکنان درگیر در امر توسعه و هم هزینه سرمایه شرکت با طولانیشدن زمان چرخه توسعه افزایش مییابند. دوم شرکتی که در به بازارآوردن نسل خاصی از تکنولوژی کند عمل میکند، غیر متحمل است که بتواند هزینههای ثابت توسعه را پیش از کهنهشدن این نسل از تکنولوژی به طورکامل مستهلک کند. سرانجام، شرکتی که به چرخه توسعه کوتاهی دست مییابد، میتواند با آشکارشدن لغزشهای موجود در محصول یا با وقوع پیشرفتهای تکنولوژیک بهسرعت در محصولاتی که ارائه می کند، تجدیدنظر کند یا آنها را ارتقا دهد.
2-3-2- مراحل اصلی فرآیند توسعه محصول جدید
برای توسعه و ارائه یک محصول جدید می‌توان مراحل زیر را در نظر گرفت:]4[

شکل (2-1). مراحل اصلی فرآیند توسعه محصول جدید
2-3-2-1- اید‌ه‌یابی و ایدهزایی
نخستین مرحله در توسعه محصول جدید جست‌وجوی ایده‌های جدید و ایده‌پردازی است. کسب و کاری موفق است که بتواند ایده‌های متعددی را توسعه بدهد تا بعد بتواند از میان آنها یکی را انتخاب کند. در این مرحله هدف به وجود آوردن هرچه بیشتر ایده‌های جدید است و کمیت مهم است و کیفیت نباید قضاوت شود برای مثال یک شرکت نوشیدنی تصمیم به توسعه محصول جدیدی گرفته، در این مرحله ایده‌های زیادی ارائه می‌شود. تولید نوشیدنی با طعم پرتقال، لیمو، هلو، آلبالو، تولید نوشیدنی گازدار، نوشینی ? رنگ و غیره.
2-3-2-2- پالایش ایده‌ها و انتخاب یک ایده
ایده‌های جمع‌آوری شده مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و ایده‌های ضعیف حذف می‌شوند تا تعداد ایده‌ها کاهش یابد، در پایان این مرحله تعدادی ایده خوب باقی می‌ماند. برای مثال با بررسی مشخص می‌شود از میان ایده‌های ارائه شده تنها ایده نوشیدنی با طعم هلو و آلبالو ایده‌های خوبی هستند. نهایتاً با بررسی بیشتر، ایده تولید نوشیدنی با طعم هلو انتخاب می‌شود.
2-3-2-3- توسعه مفهوم
در این مرحله ایده به مفهوم محصول تبدیل می‌شود. مفهوم محصول، تصور یا ذهنیتی است که از محصول داریم. هنگامی که صحبت از یک محصولی می‌شود تصور و برداشتی از آن در ذهن شما می‌آید. این همان مفهوم محصول است. برای مثال وقتی صحبت از نوشیدنی با طعم هلو می‌شود شما یک بطری نوشیدنی را تصور می‌کنید که وقتی آن را می‌نوشید طعم هلوی آن را احساس می‌کنید. به بیان ساده‌تر مفهوم محصول، شرح دقیقی درباره ایده است که با عباراتی قابل فهم برای مشتریان بیان می‌شود.
2-3-2-4- توسعه استراتژی بازاریابی
مرحله بعدی توسعه استراتژی اولیه بازاریابی برای معرفی محصول جدید به بازار است. باید برای محصول موردنظر بازار هدفی در نظر گرفته شود. برای مثال می‌توان برای نوشیدنی با طعم هلو بازار هدف جوانان ??-?? ساله را در نظر گرفت. در این مرحله قیمت، میزان تولید، روش توزیع محصول مشخص می‌شود. همچنین فروش بلندمدت و کوتاه‌مدت باید تخمین زده شده و پیش‌بینی‌‌های مالی انجام شود. استراتژی بازاریابی از سه قسمت تشکیل میشود:
قسمت اول استراتژی بازاریابی، درمورد اندازه ، ساختار و رفتار بازار است ؛ یعنی موضع یابی برای محصول طراحی شده، بررسی فروش ، سهم بازار و تعیین اهداف سود درچند سال اول.
قسمت دوم استراتژی بازاریابی، تعیین قیمت ، میزان تولید ، استراتژی توزیع و بودجه بازاریابی برای سال اول است.
قسمت سوم استراتژی بازاریابی، پیش بینی فروش بلند مدت و تعیین اهداف سود و استراتژی آمیخته بازاریابی درطول زمان است.
2-3-2-5- بررسی تجاری
بعد از اینکه استراتژی‌های بازایابی تدوین و پیش‌بینی‌های سود و زیان آماده شد، مدیریت کسب و کار می‌تواند تصمیم‌گیری کند که آیا تولید این محصول جدید ارزش تجاری دارد یا خیر. با بررسی میزان فروش، هزینه و سود اگر مشخص شود این محصول ارزش سرمایه‌گذاری دارد، آنگاه محصول برای تولید انتخاب می‌شود. بررسی روند فروش محصولات مشابه و وضعیت بازار در این مرحله به تصمیم‌گیری مدیریت کمک می‌کند.
پیشبینی فروش: مدیریت باید پیشبینی کند که آیا میزان فروش برای بازگشت سود کافی است یا خیر. همچنین باید روند فروش محصولات مشابه و وضعیت بازار را بررسی و حداقل و حداکثر فروش ممکن را به منظور یافتن حوزه مخاطره برآورد کند. در اینجا از روشهای پیشبینی فروش استفاده میشود. نکته مهم در پیش بینی میزان فروش محصول این است که آیا مشتری، محصول مورد نظر را به طور مستمر خریداری میکند یا به طور غیرمستمر یا فقط یکبار. در شکل(2-2) منحنیهای عمر محصولات مختلف نشان داده شده است.
قسمت( الف )، منحنی عمر محصولاتی است که یکبار خریداری می شود. روند افزایش این محصولات از صفر شروع میگردد سپس به حداکثر میرسد و پس از آن که خریداران بالقوه اشباع شدند به صفر می رسد؛ البته اگر خریداران جدیدی وارد بازار شوند منحنی به صفر نمی رسد.
قسمت ( ب ) منحنی عمر محصولاتی که به طور غیر مستمر خریداری می شود نشان می دهد که این جایگزینی یا به علت استهلاک فیزیکی است ، یا منسوخ شدن براثر از مد افتادگی و تغییر سلیقه ها و گرایشها.
قسمت ( ج ) منحنی عمر محصولاتی که به طور مستمر خریداری می شود نظیر محصولات مصرفی و محصولات صنعتی بی دوام نشان می دهد که تعداد خریداران اولیه ابتدا افزایش و سپس – با فرض ثابت بودن جمعیت – کاهش می یابد. خریدهای مجدد بزودی اتفاق می افتد و آن هنگامی است که تعدادی از خریداران محصول راضی بوده ، مشتری دائمی میگردند . سپس منحنی فروش در حالت افقی قرار می گیرد که نشان دهنده حجم ثابتی از خرید است . در اینجا محصول دیگر در گروه محصولات جدید قرار ندارد.

شکل (2-2). نمودار منحنیهای عمر محصولات مختلف
پیش بینی هزینه و سود: مدیریت پس از پیش بینی فروش باید مواد و هزینه های مورد انتظار را برآورد کند . این کار از طریق قسمتهای تحقیق و توسعه ، تولید ، امور مالی و حسابداری صورت می گیرد . هزینه های بازاریابی نیز در این مرحله منظور می شود . همچنین میزان مطلوبیت مالی طرح مزبور، دوره پرداخت و ریسک بازگشت سرمایه و دیگر استانداردهای مالی محاسبه می گردد.
2-3-2-6- توسعه محصول
ایده‌ای که مرحله توسعه مفهوم را گذرانده باشد و در مرحله تجاری‌سازی تایید شود، انتخاب شده و برای تبدیل به محصول فیزیکی و تولید به واحد مهندسی داده می‌شود. تا اینجا آنچه درباره محصول وجود داشت ایده و تصور بود اما از این مرحله به بعد، محصول به صورت فیزیکی تولید می‌شود. در این مرحله مشخص می‌شود که آیا ایده محصول قابلیت تبدیل شدن به محصول فیزیکی را دارد یا خیر. آیا نوشیدنی با طعم هلو را می‌توان تولید کرد و برای تولید آن چه ترکیباتی لازم است و این ترکیبات چگونه به دست می‌آید. در این مرحله چند نمونه فیزیکی از محصول موردنظر ساخته می‌شود.
2-3-2-7- آزمایش بازار
محصول به صورت آزمایش و در حجمی محدود وارد بازار می‌شود و از طریق بازخوردهایی که گرفته می‌شود نواقص شناسایی و برطرف می‌شود. هدف اصلی از آزمایش بازار، قرار دادن محصول در بازار واقعی به صورت آزمایشی است.
2-3-2-8- تجاری کردن
محصولی که مرحله آزمایش را با موفقیت پشت‌سر گذاشته وارد مرحله تجاری‌سازی می‌شود و شرکت اقدام به تولید گسترده محصول می‌کند.Bottom of Form
2-4- منطق فازی
نظریه فازی در سال1965 توسط پروفسور لطفی عسگرزاده دانشمند ایرانیتبار و استاد دانشگاه برکلی آمریکا عرضه شد. نظریه فازی نظریهای است برای اقدام در شرایط عدماطمینان که قادراست بسیاری از مفاهیم، متغیرها و سیستمهایی را که نادقیق و مبهم هستند به شکل ریاضی درآورده و زمینه را برای استدلال، استنتاج، کنترل و تصمیمگیری در شرایط عدماطمینان فراهمآورد.
نحوه ایجاد مجموعههای فازی و تعریف تابع عضویت آنها بستگی به زمینه و دامنه کاربری آنها دارد. تعریف یک مجموعه فازی برای مفهوم موردنظر ما با تعریف یک تابع عضویت مناسب برای آن کامل میشود. در ادبیات نظریه مجموعههای فازی، چند تابع عضویت استاندارد معرفی شده که یکی از آنها تابع عضویت مثلثی است.
تابع عضویت مثلثی توسط سه پارامتر{a, b, c} تعریف میشود که به شرح رابطه ( 2-1 ) است:
( 2-1 )
شکل (2-4 ) تابع عضویت مثلثی و شکل ( 2-5 ) نمونهای از توابع عضویت فازی را نشان میدهد:

شکل (2-3 ). تابع عضویت مثلثی

شکل ( 2-4 ) نمونهای از توابع عضویت فازی

قوانین عملیاتی اعداد فازی مثلثی بهصورت روابط ( 2-1 ) تا ( 2-5 ) انجام میشود:
جمع و تفریق دو عدد فازی مثلثی:
( 2-1 )
ضرب دو عدد فازی مثلثی:
( 2-2 )
ضرب یک عدد قطعی در عدد مثلثی:
( 2-3 )
تقسیم دو عدد فازی مثلثی:
( 2-4 )
معکوس یک عدد فازی مثلثی:
( 2-5 )
برای بیان میزان اهمیت هر شاخص از متغیرهای زبانی استفاده میشود و به منظور تبدیل این متغیر به اعداد فازی مثلثی باید از نظر و قضاوت خبرگان استفاده شود. در اینجا نمونهای از متغیرهای زبانی در طیف بسیار کم تا بسیار زیاد آورده شده است.
جدول ( 2-1 ). متغیرهای زبانی
متغیرهای زبانی اعداد فازی بسیار کم ( VL ) ( 0, 0, 0.15 ) کم (L ) ( 0.1, 0.2, 0.4 ) متوسط ( M ) ( 0.35, 0.5, 0.65 ) زیاد ( H ) ( 0.6, 0.8, 0.9 ) بسیار زیاد ( VH ) ( 0.85, 1, 1 )
2-5- آزمون شخصیتی MBTI 13
به طور خلاصه MBTI یک ابزار روانشناختی برای مدیریت روانی خود و فضای کاری می باشد که طی آزمونی پیشرفته، جایگاه دقیق شخصیتی فرد را در بین ??تیپ شخصیتی مشخص میکند.
اساس علمی این ابزار به مطالعات روانکاو مشهور، پروفسور کارل گوستاو یونگ سوئیسی برمیگردد که توسط دو بانوی آمریکایی به نامهای مایرز و بریگز توسعه یافت و مبدل به ابزاری گشت که چهار ترجیح هر فرد را شناسایی میکند و براین اساس ??تیپ شخصیتی دقیق را تعیین میکند.]9[
چهار بعد (ترجیح) شخصیتی شناخته شده توسط این دانشمندان عبارتند از :
انرژی خود را از چه راهی بدست می آورند؟
جدول ( 2-2 ). مقایسه دو بعد برونگرا و درونگرا
برونگرا (E) درونگرا (I) دریافت انرژی از جمع
نمایشیتر هستند
بیشتر صحبت میکنند
علاقهمند به معاشرت محتاط و آرام هستند
کمتر صحبت میکنند
انرژی را از درون خود میگیرند
به صرف وقت با خود علاقهمندند
اطلاعات مورد نیاز خود را از چه راهی بدست می آورند؟
جدول ( 2-3 ). مقایسه دو بعد شمی و حسی
شمی(N) حسی (S) به مشاغل خلاق گرایش دارند
به آینده توجه دارند
از استعارهها و قیاس استفاده میکنند
کلی نگر هستند به واقعیت ها و مثالهای حقیقی توجه دارند
به مشاغل عملی گرایش دارند
به جزییات و واقعیت ها توجه دارند
صریح و مستقیم حرف می زنند
چگونه تصمیم گیری می کنند؟
جدول ( 2-4 ). مقایسه دو بعد احساسی و فکری
احساسی (F) فکری (T) به احساسات دیگران توجه دارند
مسائل را شخصی میکنند و زیاد درگیر مسائل میشوند
احتمالاً فاقد قاطعیت هستند
از مشاجره و اختلاف پرهیز دارند اهل انتقادکردن هستند
معمولا قاطع هستند
ممکن است بیاحساس جلوه کنند و منطقی هستند
مستقیماً به اصل مطالب میپردازند
چگونه زندگی خود را ساماندهی می کنند؟
جدول ( 2-5 ). مقایسه دو بعد ملاحظهکننده و داوریکننده
ملاحظه کننده (P) داوری کننده (J) خودمانی هستند
ممکن است هدفهایشان را تغییر دهند
چارچوب و نظم و قواعد برایشان سخت و محدود کننده است
اغلب نامرتب تر هستند دوستار قواعد، مقررات و سیستم هستند
هدف گذاری می کنند و برای تحقق آن می کوشند
مرتب و تمیز هستند و زمان برای آنها اهمیت دارد
جدی تر هستند و رسمی تر
در تست شخصیتشناسی MBTI بر مبنای این چهار بعد، شانزده تیپ شخصیتی تعریف میشود. دیوید کرسی در کتاب خود به صورت کامل به شرح این موضوع پرداخته، که ما در اینجا خلاصهای از آن را بیان میکنیم.]16[
ESFJ
ESFJ ها که آنان را پشتیبان14 نامیده است، روحیه تعاون و همکاری بسیار بالایی دارند، در حفظ و نگهداری گروههای کاری مهارت بالایی داشته و از اینکه تمام توجه خود را معطوف ارائه محصولات و خدمات بکنند هیچگاه احساس خستگی نمیکنند. پشتیبانان نسبت به احساسات دیگران بسیار حساس هستند که همین موضوع شاید باعث شود که آنها در میان دیگر تیپها دلسوزترین افراد باشند که البته نکته منفی این امر این است که آنها تاحدی کمرو می شوند.
ESTJ
ESTJ ها یا سرپرست ها15 به شدت اجتماعی بوده، به عهدهگرفتن مسئولیت گروهها را دوست داشته و با دستوردادن احساس راحتی بیشتری پیدا میکنند. با مافوق خود همکاری کرده و همچنین انتظار دارند افرادی که تحت امر آنان هستند نیز با آنها همکاری داشته باشند. ترجیح اصلی آنان این است که کارها به روال و روش صحیح خود انجام شود تا اینکه از راههای تجربی یا سعیوخطا صورت پذیرد. سرپرست ها به طور شگفت انگیزی به شدت کار می کنند. افرادی مبادی آداب بوده و هیچگاه افراد را با ارسال پیامهای دوگانه سردرگم نمیکنند، آنها همان چیزی هستند که به نظر می آیند.
ISFJ
ISFJ ها که اصطلاحاً آنها را حامی16 می نامیم، در کارهایشان حس فوقالعاده بالایی از وفاداری و مسئولیت را دارا میباشند. ریسککردن و تجربهکردن آنها را نمیفریبد زیرا کسانی هستند که ترجیح میدهند اگر قرار است محصول و یا رویهای را ارائه دهند، با حوصله و در زمان مناسب این کار انجام دهند. زمانیکه به تنهایی کار میکنند کاملاً خوشحال هستند؛ در حقیقت در مقام مسئول حاضرند تمام کارها را خودشان انجام دهند به جای اینکه بعضی از کارها را به دیگران تفویض کنند.

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید